manuel goenagak kontatutakoa

Nazionalak tiroka hasi ziren
Artoan barrena korrika joan ginen
Asturiar lurreko mendi kaxko batean
Gotortu egin ginen

Gogor ari ziren tiroka etengabe
Gu munizio gabe mendi kaxko batean
Bala itsu batek zauritu egin zuen
Ugarte gaztea Usurbilgo seme

Egarri zela, ura nahi zuela
Larri zegoen

Biren artean jaitsi genuen
Anbulantziak eraman zuen

Lehen lerroan jarraitu genuen
Handik gutxira jakin genuen
Aviles aldean erori zela
Ugarte gaztea Usurbilgo seme

Gerra baino lehen herriko jaietan
Soinu-jolea zen

Azalpena: Usurbilen bizi da Manuel Goenaga, 90 urteko gudaria. 2005eko uztailean, NOAUA! Usurbilgo herri aldizkariari eskainitako elkarrizketan hau zioen: “Errepublikanoek kuartela jarri zuten Zarautzen (1936ko iraila). Hara joan ginen, bertan gaua egin eta hurrengo goizean Azpeitira joateko boluntarioak behar zirela eta konpainia preparatu behar zela. Kosme Yaguezek (Zubietako maisua) zera esan zuen:

–Bertan geratzea pentsatu diagu- esan zidan Kosmek.
–Bertan geratu?- erantzun nion.
–Ez omen dute ezer egiten- Kosmek.
–Usurbilen geratu behar genuen, ez hemen- bota nion-. Ni aurrera joango naiz
libre dagoen artean.

Irurako batek galdetu zidan:
–Zer egin behar duzue azkenean?- Irurakoak.
–Batzuk aurrera eta besteak etxera, ez omen dutela ezer egiten- esan nion.

Eta Irurakoak erantzun zidan: Asteasun ere hori esaten zuten, orain han zeudek sei edo zazpi, arto artean enterratuta. Usurbilen ere egingo ditek.
Bai egin ere. Kosme Yaguez Orioko mendate inguruan fusilatu zuten, 1936ko urriaren 10ean. “Manuel Goenagak kontatutakoa” kantuan, dena den, elkarrizketa horren beste pasarte bati erreparatu diogu. Lehen pertsonan jaso
dugu Manuelek azaldutakoa. Usurbilgo Blas Ugarte gaztearen heriotzari buruz esandakoa.

el relato de
manuel goenaga

Los nacionales comenzaron a disparar cruzamos corriendo un maizal
nos hicimos fuertes en lo alto de una colina en tierras asturianas

No paraban de dispararnos
estábamos sin munición en lo alto de una colina
una bala ciega hirió
al joven Ugarte, natural de Usurbil

Tenía sed
Nos pedía agua

Hasta que una ambulancia se lo llevó
Seguimos en primera línea de fuego

Al poco tiempo supimos
que cayó cerca de Avilés
era el joven Ugarte,
natural de Usurbil

Antes de la guerra / tocaba el acordeón / en las fiestas del pueblo.

Explicación: Manuel Goenaga es un usurbildarra de 90 años que luchó en un batallón dirigido por los comunistas. Lo entrevistamos hace un año y esta letra es parte de su narración. Describe la pérdida de un amigo.